ایستگاه ۱ — خودِ منبع، نه رونوشتی از آن
کتابها از نسخههای دیجیتال تحقیقشده کتابخانه اهل بیت علیهمالسلام با نشانهگذاری ساختاری اصلی وارد میشوند: جداکننده صفحات، بلوکهای پاورقی، فهرست موضوعات، و شناسنامه کامل کتاب (مؤلف و سال وفات، محقق، چاپ، ناشر، جلد). شناسنامه بهصورت خودکار از خود پرونده خوانده میشود تا داده استنادی هرگز دستی و خطاپذیر وارد نشود.
ایستگاه ۲ — گوارش ساختاری با حفظ بافت کتاب
هر پاورقی شمارهدار دقیقاً در جای ارجاعش در متن ادغام و نشانهگذاری میشود؛ شرححال راوی به جایگاهش در سند میچسبد، هرجا که متن بعداً قطعهقطعه شود. یادداشتهای ستارهدار محقق جداگانه نشانه میخورند، بلوکهای شرح همچنین، و سلسلهمراتب کامل — کتاب، باب، فصل — بازسازی میشود؛ حتی عنوانهایی که تنها در فهرست آمدهاند.
ایستگاه ۳ — قطعهبندی معنایی با استنادِ همراه
متن در مرزهای معنا بریده میشود و هر قطعه در دادههای خود دارد: کتاب، مؤلف، جلد، شماره صفحه، زنجیره عناوین، و سرشت آن (متن، پاورقیدار، شرح، یادداشت محقق). استناد چاشنیِ هنگام نمایش نیست — ویژگی ساختاری هر قطعه از تولد آن است.
ایستگاه ۴ — بازیابی دوگانه و سپس بازچینش
دو موتور با هم: معنایی که مقصود را در پس عبارتهای گوناگون میفهمد، و واژگانی عربی که اصطلاح دقیق حوزوی را میگیرد — با ادغام رتبهای و سپس بازچینش نسل چهارم. متن نه با پرسش عامیانه گم میشود و نه با اصطلاح نادر.
ایستگاه ۵ — و در نبودِ متن: صراحت، نه ساختن
گنجینه نمیسازد و اجتهاد نمیکند و وصله نمیزند. اگر متن مرتبطی نیابد، بهروشنی میگوید: «نتیجه مرتبطی در پیکره محیط نیست.» گنجینهای که مرزهای خود را میشناسد، از گنجینهای که به همهچیز پاسخ میدهد قابلاعتمادتر است.
امانت آرشیوی: نسخهها و جایگزینی
هر پرونده اثرانگشت SHA-256 دارد که چرخه حیاتش را حاکم است: تکراری خودکار رد میشود؛ نسخه تازهتر کتاب بهصورت اتمی جایگزین کهنه میشود بیآنکه آمیزهای از دو نسخه بماند؛ نسخه متنی تحقیقشده همیشه بر نسخه تصویری مقدم است؛ و هیچچیز خاموش حذف نمیشود — منسوخها نشانهگذاری و برای حسابرسی نگه داشته میشوند.
استانداردهایی که به آنها پایبندیم
متون و اطلاعات کتابهای مکنز محیط را بر پایهٔ استانداردهای معتبر بینالمللی بازبینی میکنیم تا هر متن، درست و با نسبت دقیق به کتاب و نویسنده و جلد و صفحهاش به دست شما برسد. اینها استانداردهایی است که به روش آنها پایبندیم، نه گواهینامههای رسمی.
ISO/IEC 25012
کیفیت داده
استانداردی بینالمللی برای درستی و کاملبودن دادهها. با آن بررسی میکنیم که نام کتاب و نویسنده و محقق و جلد، با خود کتاب مطابق باشد.
IFLA LRM
مدل مرجع کتابخانهها
مدل فدراسیون بینالمللی انجمنهای کتابداری. با آن چاپهای یک کتاب را از هم جدا میکنیم تا در ارجاعهای شما چاپی با چاپ دیگر خلط نشود.
ISO 2859-1
بازرسی نمونهای
استانداردی بینالمللی برای کنترل کیفیت. با آن مکنز را بهطور منظم و سنجیده بازبینی میکنیم، نه فقط یک بار هنگام افزودن کتاب.
OpenITI · KITAB
روش مکنزهای میراث عربی
روش پروژههای دانشگاهی پیشرو در دیجیتالسازی میراث مکتوب عربی. با آن نام نویسندگان را یکسان میکنیم و نمیگذاریم یک کتاب دو بار در نتایج شما بیاید.
«استناد دقیق، پیش از آنکه ویژگی فنی باشد، امانت علمی است.»